Dominic Bernard Patrick Luke Monaghan, 8 Aralık 1976 tarihinde Berlin, Almanya'da dünyaya gelmiştir. İngiliz bir ailenin çocuğu olan Monaghan, babasının İngiliz Silahlı Kuvvetleri'ndeki görevi nedeniyle hayatının ilk 11 yılını Almanya'da geçirdi. Ailesi İngiltere'ye döndükten sonra Manchester'da büyüdü. İngilizcenin yanı sıra akıcı bir şekilde Almanca konuşabilmektedir. Genç yaşta "Star Wars", "Yüzüklerin Efendisi" ve "Flash Gordon" gibi yapımlardan etkilenerek oyunculuğa ilgi duymaya başladı ve okul tiyatrolarında aktif olarak rol aldı.

Profesyonel oyunculuk kariyerine İngiliz televizyonunda başladı. Onu ilk kez geniş kitlelere tanıtan rol, 1996-1998 yılları arasında yayınlanan BBC yapımı "Hetty Wainthropp Investigates" dizisinde canlandırdığı Geoffrey Shawcross karakteri oldu. Bu rol, onun genç yaşta yeteneğini göstermesini sağladı ve İngiltere'de tanınan bir yüz haline getirdi.

Ancak Dominic Monaghan'ı dünya çapında bir yıldıza dönüştüren ve kariyerinde bir dönüm noktası olan proje, Peter Jackson'ın yönettiği epik fantezi üçlemesi "Yüzüklerin Efendisi" (The Lord of the Rings) oldu. 2001-2003 yılları arasında gösterime giren filmlerde canlandırdığı Hobbit karakteri Meriadoc "Merry" Brandybuck, ona uluslararası bir şöhret kazandırdı. Film serisinin muazzam başarısı, Monaghan'ı ve diğer Hobbit oyuncularını küresel birer ikon haline getirdi. Bu rolüyle Screen Actors Guild (SAG) Ödülü'nü kazanan ansambl kadronun önemli bir parçası oldu.

"Yüzüklerin Efendisi"nin getirdiği büyük popülerliğin hemen ardından Monaghan, bir başka fenomen yapımla kariyerinin zirvesine çıktı. ABC'nin efsanevi dizisi "Lost" (2004-2010), onun ikinci büyük başarısı oldu. Dizide canlandırdığı, uyuşturucu bağımlısı eski bir rock yıldızı olan Charlie Pace karakteri, izleyicilerin en sevdiği ve en çok bağ kurduğu karakterlerden biri haline geldi. Charlie'nin adadaki kurtuluş mücadelesi, Claire Littleton (Emilie de Ravin) ile olan trajik aşkı ve fedakarlık dolu hikayesi, dizinin en unutulmaz anlarını oluşturdu. Karakterinin dramatik finali, "Lost" tarihinin en çok konuşulan olaylarından biri olarak hafızalara kazındı.